Category Archives: ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್

‘ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಜನಕ’ – ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ Masti The Father of Kannada Short Stories

ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವದ ಕುರುಹು. ಅಂಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.

‘ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಜನಕ’ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಈ ಮಹಾನುಭಾವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ, ‘ಶ್ರೀನಿವಾಸ.’ ಆದರೂ, ‘ಮಾಸ್ತಿ’ ಎಂಬ ಅಂಕಿತದಿಂದಲೇ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ‘ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ’ ಎಂಬುದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಮಾತು, ಆದರೆ, ಅವರು ಕೇವಲ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ ಮಾಸ್ತಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕತೆಗಾರರು. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತಲೋಕವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಮಾಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಉದ್ದಾಮ ಲೇಖಕ.

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಶೈಲಿ ನೇರ, ಸರಳ, ಆತ್ಮೀಯ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾನುಭವದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ. ಅವರು ಮೈಸೂರು [^] ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ನೂರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು, ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದವರು. ಅಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧಾರಣ ಜನರೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದವರು.

ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧಶ್ರೇಣಿಗಳ, ಅಂದರೆ, ಬಡವ-ಶ್ರೀಮಂತ, ವಿದ್ಯಾವಂತ-ಅನಕ್ಷರಸ್ತ, ರೈತಾಪಿ ಜನ, ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗ, ಹೀಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿನ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದರು. ಇಂಥ ವಿಶಾಲ ಅನುಭವವುಳ್ಳ ಲೇಖಕರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಆಗದೇ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ, ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು. Masti Venkatesha Iyengar

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಕತೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಾತ್ರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಮಿತಿ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲವೇನೊ. ಅವರ ಲೇಖನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕತೆಗಳು ನೂರಾರು. ಅವರು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ನೂರಾರು ಪಾತ್ರಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಭಿನ್ನ.

ಅವರು ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳಂಥ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕತೆಯಂತೆ ಬೆಳೆಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ, ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ನಾಟಕದ ಭಾಗವೊಂದನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕತೆಯಂತೆ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನಂತೂ ಸರಿಯೇ ಸರಿ, ಓದುಗನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತಹ ಕತೆಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾನು ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹದಿನೈದನೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕತೆಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ, ಅಂದರೆ, ಪುರಾಣದ ಮೂಲದ, ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲದ, ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕತೆಗಳಿವೆ. ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ, ಹಾಗೇ ಆ ಸಂಕಲನದ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ಒಂದಿಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

ಕತೆಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅಂಥ ಕತೆಗಳು, ನಮಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ನಡೆದಿದ್ದಿರಬಹುದಾದವು. ಅವು ನಡೆದು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿವೆ, ಅದರೂ ಇಂದಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಅವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ಅವರು ಅವನ್ನು ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಆಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಲೇಖನಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಅವರದ್ದೇ ಸ್ವಂತ ಕತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಕತೆಗೆ ‘ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಅಂತಿಮ ಸಂದರ್ಶನ’ ಮತ್ತು ‘ಕುಚೇಲನ ಮರಿಮಗ’ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಕತೆಗಳು ದೂರದ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದವು. ಪರಕೀಯನೊಬ್ಬ, ನಮಗೆ ಹೊರಗಿನದೆನಿಸುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು, ನಮಗೆ ಪರಕೀಯವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು, ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ ಕತೆಯೋ ನಾಟಕವೋ ಇವರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಲಿಯರ್‌ ದೊರೆಯ ಮಗಳುದಿರು’ ಮತ್ತು ‘ಪೊಲೋನಿಯಾ ಹೇಳಿಕೆ’ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದಲೂ ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಸಫಲವಾಗಿ ಕತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ, ‘ದೋರನ ಕಂಬಳ’ ಎಂಬ ಇವರ ಇಂಥ ಒಂದು ಕತೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇಂದಿನ ಚೆನ್ನೈ (ಅಂದಿನ ಚೆನ್ನ ಪುರಿ) ಬಂದರನ್ನು ಯಾವ ಯುದ್ಧವನ್ನೂ ಮಾಡದೇ ಹೇಗೆ ವಿಜಯನಗರದ ಅಳಿದುಳಿದ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದರು ಎಂಬ ದಾರುಣ ಕತೆಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಇಡೀ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಸುಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಮೇಲಿನ ಬಗೆಯ ಕತೆಗಳೇ ಅಲ್ಲದೇ, ನಮಗೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರದ, ಇಂದಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಇವರು ಕತೆಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ನಡೆದೆಯಬಹುದಾದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಇವರ ಕತೆ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಇದು ಅವರ ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ, ಕಿವಿಯಾರೆ ಕೇಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳ ಸರಮಾಲೆ. ‘ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ, ಮಗ’ ಎಂಬ ಇವರ ಕತೆಯಾಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಹೇಗೆ ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಬಡವರಿಗೆ ಆಮಿಷಗಳನ್ನೊಡ್ಡಿ ಧರ್ಮಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪುರಾಣ ಇತಿಹಾಸಗಳಿಂದ ಬಂದ ಭೂತಕಾಲದ ಕತೆಗಳು ಹಲವಾದರೆ, ವರ್ತಮಾನದ ಕತೆಗಳು ಹಲವು ಹತ್ತು. ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ನೆಲೆ ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರು ಕತೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿ ಮಾತ್ರ ನೇರ, ಸರಳ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ತೋರುವ ಕಥಾನಕ. ಇಂಥ ಕತೆ ಹೇಳುವ ನೈಪುಣ್ಯ ಮಾಸ್ತಿಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವರ ಕಾಲದ ಕತೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಮತ್ಯಾವ ಬರಹ [^]ಗಾರನಿಗೂ ದಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೇ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ.

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಫಲವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಇತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪರಿಚಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತವನ್ನು ಆಳುವಾಗ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿನೀತಿಗಳೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕ. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಪರಿಸರದಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ-ಇತಿಹಾಸಗಳ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಅವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ.

‘ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಅಂತಿಮ ಸಂದರ್ಶನ’ ಎಂಬುದು ಮಹಾಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಬಂದ ಕತೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕೊನೆ ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲ ಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಬರುವಂತೆ, ಕೃಷ್ಣ ಸಹ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿಂತೆಗೊಳಗಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ತಮ್ಮ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಕ್ಷೇಮಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದು ಬರಲು ಹಸ್ತಿನಾವತಿಯಿಂದ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಂದಿರುಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹಾಂತ್ಯ ವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ಈ ಸಣ್ಣ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋದರೆ, ನಮಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಚಾರಗ್ರಹಣೆ ಆದೀತು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಲರಾಮನ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಬಲರಾಮನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿತವೂ ಒಂದು, ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಅನುಸರಿಸಿದ ಯಾದವರ ಕಿರಿಯ ಪೀಳಿಗೆ, ಮದ್ಯಪಾನದ ಅತಿಯಿಂದಾಗಿ ದಾರಿಗೆಡುತ್ತಾರೆ, ಅಂತಃಕಲಹದಿಂದ ಇಡೀ ವಂಶವೇ ನಿರ್ವಂಶವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕಣ್ಮುಂದೇ ನಡೆಯುವ ಕುಲನಾಶವನ್ನು ಕಂಡು ದುಃಖಿಸಿ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕತೆಯ ಒಳಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಕತೆ.

ಈ ಕತೆಯ ಪಾತ್ರಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ಇವರೆಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೇ. ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಹೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದೂ ತಮ್ಮ ತೊಂಬತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ! ‘ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರೇ, ದೇವರಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಇರುವುದೆಲ್ಲ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅವತಾರವೇ, ಸುರ, ನರ, ಕಿನ್ನರ, ಕಿಂಪುರುಷ, ಕ್ರಿಮಿ, ಕೀಟ, ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂಬ ಅದ್ವೈತವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾರೆ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತಿಯಾದ ಈ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ!

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಎನ್ನಿಸುವ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರಾದ ಕೃಷ್ಣ-ರುಕ್ಮಿಣಿಯರ ಸಂಬಂಧದ ಸೊಗಸನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರಾದ ಬಲರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರ ಸಂಬಂಧದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣ-ಆರ್ಜುನರು ನರ-ನಾರಾಯಣರು, ಎರಡು ದೇಹಗಳು, ಒಂದೇ ಜೀವ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಅದರಿಂದ ಪಡುವ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾಟಿದ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದೇ ಈ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮುಗಿಸಲಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನರು ಎರಡು ದೇಹ ಒಂದು ಪ್ರಾಣ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದರೂ, ಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಅರ್ಜುನ ಅರ್ಜುನನೇ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಸಂದರ್ಭ ಹೀಗಿದೆ. ಪತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೇನು ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಲು ಅರ್ಜುನ ಬಂದಾಗ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನೊಡನೆಯೇ ಇರುವ ಸಂಗಾತಿ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ವಿರಹದ ಸೊಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೋ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುವುದೇನು? ‘ಇದು ತಿಳಿಯಲಿ ಎಂದೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಣು ಎಂದು ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾತು ನಿನಗೂ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ನಾನು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದರೆ ನನ್ನ ದೇಹ ಇಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ನಾನು ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸದಾ ನಾನು ಜೊತೆಗಿದ್ದೇನೆಂದು ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಾಳು. ನಿನಗೆ ಯಾವ ಚಿಂತೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.’

ಅದ್ದಕ್ಕೆ, ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏನು? ‘ಹೌದು ಕೃಷ್ಣ, ಈ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಯುದ್ಧದ ದಿನ ಹೇಳಿದೆ. ಹೋಗುವುದು ದೇಹ, ನಾವಲ್ಲ. ಸುಲಭವಾದ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಕೈಲಿ ಹಿಡಿದ ಪಾದರಸದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂಟುವ ಸತ್ಯ ಅಲ್ಲ; ನಂಟಾಗುವ ಸತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕೊಂಡ ಮನಸ್ಸು ಮರುಕ್ಷಣ ’ಅಯ್ಯೋ ಕೃಷ್ಣ ಜೊತೆಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಗೋಳು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.’ ಎಂಥ ಸತ್ಯ! ಆಡುವುದು ಸುಲಭ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಎಂತೆಂಥ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.

ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ ನಾನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಅಂಚನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ಮಾಸ್ತಿಯವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ಮೊದಲು, ಅದೇ ಕೊನೆ ನನಗೆ ಅವರ ದರ್ಶನ. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 3ರಂದು ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ [^] ರಂಗದ ಎರಡನೇ ಸಮ್ಮೇಳನದ ‘ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡ [^]ದ ಆಸ್ತಿ’ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಂಡಿಸಿದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ‘ಜಾಲತರಂಗ’ದ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ವಿರಮಿಸುವೆ ಮುಂದಿನ ಕಂತಿನ ವರೆಗೆ.

Advertisements

ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ

ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ

ಒಳಗಿನ ಕಣ್ಣನು ಮುಚ್ಚಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ
ತಿಳಿವಿಗೆ ಬಣ್ಣವ ಹಚ್ಚಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ
ಒಳಿತಲ್ಲದುದೆ ಒಳಿತೆಂಬುದರ
ಚಳಕವೆಲ್ಲಕೆ ವಿನಾಶವ ತಾ

ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ

ನೆಲೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಅಲೆ ಅಲೆ ಅಲೆ ಅಲೆ
ಛಲ ತೊಟ್ಟ ಮಲ್ಲ ವಾಹಿನಿ ಬಾ
ನಿಲವಿಲ್ಲಾ ಜಗದಿ ಕತ್ತಲೆಗೆಂದು
ಗೆಲವನು ಸಾರುವ ಭಾಸವ ತಾ

ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ

ಓಂ ತತ್ ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯವೆಂದೆವು
ಅಂತಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನನು ನಂಬೆವು
ಪಂಥವ ಬೆಳಗಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸಿ ಕಾಂಬೆವು
ಶಾಂತ ಸುಂದರ ಶಿವದಾ ಸವಿತಾ

ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ ಬಾ ಸವಿತಾ

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್

ಶ್ರೀ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು (ಜೂನ್ ೬ ೧೮೯೧ಜೂನ್ ೬ ೧೯೮೬) – ಕನ್ನಡದ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ರತಿಮ ಲೇಖಕರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಈ ಸಾಹಿತಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದರು.

ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾಸ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೬ ೧೮೯೧ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್(೧೯೦೭), ಎಫ್ ಎ (೧೯೦೯), ಬಿ ಎ (ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೧೯೧೨), ಮೈಸೂರು ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ (೧೯೧೩), ಎಂ.ಎ (ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೧೯೧೪) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ, ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೧೪ ರಿಂದ ೧೯೪೩ ರವವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಸಣ್ಣ ಕತೆ, ನೀಳ್ಗತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂಪಾದನೆ, ಅನುವಾದ – ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತಗೊಂಡ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕನೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು. ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಜೂನ್ ೬ ೧೯೮೬ ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.

ಜೀವನ

ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾಸ್ತಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೯೧ರ ಜೂನ್ ೬ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಹುಟ್ಟುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನವಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ಅವರ ಪೂರ್ವಿಕರದು. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ “ಪೆರಿಯಾತ್” ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯವರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಅವರ ಹಿರಿಯರು ಬಹು ಜನಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ಹಾಕಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಅವರು ವಾರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಹೊಂಗೇನಳ್ಳಿ, ಯಲಂದೂರು, ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣ, ಮಳವಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರು, ಕಡೆಗೆ ಮದರಾಸು ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಎಂ.ಎ. ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಸಿವಿಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಥಮರಾಗಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮೀಶನರಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಅವರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಸಾಹಿತ್ಯ

೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ರಂಗನ ಮದುವೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ನಿಧನರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಮಾತುಗಾರ ರಾಮಣ್ಣ‘ ಎಂಬ ಕೃತಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೨೩. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳು, ಅನುವಾದ, “ಜೀವನ” ಎಂಬ ಅವರೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಲೇಖನಗಳು, ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಕಾವ್ಯ ಸೇರಿವೆ.

೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಕಾಲ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ರಚನೆ ಅವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಹಲವಾರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಜಾಜಿಯವರು ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳು ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿರುತ್ತವೆ. “ಸುಬ್ಬಣ್ಣ” ಅವರ ಒಂದು ಖ್ಯಾತ ನೀಳ್ಗತೆ. ಅಪಾರ ಮಾನವೀಯ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ತುಳುಕಿಸಿದ ಅವರು ಕಥೆಗಳ ರಚನೆಗೆ ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಜನಕರೆಂದೇ ಅವರಿಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದು ಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.

ಮಾಸ್ತಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಂತೆಯೇ ಕಾದಂಬರಿ, ಕವಿತೆ, ಪ್ರಬಂಧ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು, ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಶಲತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಜೀವನ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. “ಭಾರತತೀರ್ಥ”, “ಆದಿಕವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ” ಇವು ಭಾರತ ರಾಮಾಯಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳಾದರೆ “ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ” ಅವರ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ, ಪುರಂದರದಾಸ, ಕನಕದಾಸ, ಅನಾರ್ಕಳಿ, ತಿರುಪಾಣಿ, ಶಿವಾಜಿ ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ, ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೂ ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾಸ್ತಿ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎರಡು. ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಕೃತಿ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರಕೊಡಗಿನ ಕಡೆಯ ರಾಜ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು “ಚನ್ನಬಸವನಾಯಕ“.

ಭಾವ” – ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ ಇರುವ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥ.

ಗೌರವಗಳು

ಮಾಸ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅಪಾರ. “ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ” ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಒಂದು ನಾಣ್ಣುಡಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೂ ಅವರು “ಅಣ್ಣ ಮಾಸ್ತಿ”ಯಾಗಿದ್ದರು. ವರಕವಿ ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತಿಯವರನ್ನು ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾಸ್ತಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು “ರಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಸಕ್ತ” ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ “ಶ್ರೀನಿವಾಸ” ಎಂಬ ಅವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಆದರ್ಶ. ಎಂಥ ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರು ಜೀವನವನ್ನೆದುರಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದಂತೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಕರಾದರು. ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ, ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆಯಂತಹವರಿಗೆ ಅವರು ಆದರ್ಶರಾಗಿದ್ದರು.

ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು

ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ

ನೀಳ್ಗತೆ

ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನಗಳು

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ

ಪ್ರಬಂಧ

ನಾಟಕ

ಕಾದಂಬರಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು